Trong nhiều tổ chức hiện nay, “hiệu suất cao” thường bị hiểu nhầm là làm việc nhiều hơn, nhanh hơn và chịu áp lực lớn hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu trong Tâm lý học tích cực (Positive Psychology) và Khoa học hành vi tổ chức lại cho thấy một sự thật khác:
Những đội ngũ làm việc bền bỉ nhất không phải là những đội chịu áp lực cao nhất, mà là những đội có mức độ well-being, an toàn tâm lý và ý nghĩa công việc cao.
Well-being trong doanh nghiệp không phải là đặc quyền xa xỉ, cũng không chỉ là vài buổi team building hay quà tặng cuối năm. Đó là một chiến lược quản trị con người có cơ sở khoa học – tác động trực tiếp đến năng suất, sự gắn kết và khả năng giữ chân nhân tài.
1. “Well-being nơi làm việc” thực sự là gì?
Trong khoa học well-being, well-being không đồng nghĩa với việc lúc nào cũng vui vẻ.
Các mô hình nghiên cứu hiện đại – tiêu biểu như mô hình PERMA – chỉ ra rằng well-being bền vững trong công việc bao gồm:
Positive Emotions – Cảm xúc tích cực vừa đủ để duy trì năng lượng.
Engagement – Trạng thái tập trung sâu và được thử thách phù hợp.
Relationships – Quan hệ lành mạnh với đồng nghiệp và cấp trên.
Meaning – Cảm nhận ý nghĩa trong công việc.
Accomplishment – Cảm giác tiến bộ và đạt được kết quả.
Một tổ chức chú trọng những yếu tố này không làm nhân viên “thoải mái quá mức”, mà ngược lại: giúp họ duy trì động lực nội tại để nỗ lực lâu dài.
2. Vì sao áp lực liên tục dẫn đến kiệt sức?
Nhiều doanh nghiệp vận hành trong trạng thái “khẩn cấp kéo dài”: deadline chồng deadline, email ngoài giờ, KPI leo thang, nhân sự thiếu.
Khi điều này trở thành bình thường, cơ thể và tâm trí con người sẽ rơi vào trạng thái căng thẳng mãn tính:
Giảm khả năng tập trung và sáng tạo
Gia tăng xung đột nội bộ
Tăng tỷ lệ nghỉ việc thầm lặng
Suy giảm cam kết với tổ chức
Burnout không xuất hiện vì con người yếu đuối – mà vì hệ thống làm việc không bền vững.
3. Well-being và hiệu suất: Hai khái niệm không đối nghịch
Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất của lãnh đạo là:
“Nếu quan tâm đến well-being quá, liệu nhân viên có làm việc kém đi?”
Thực tế, các nghiên cứu cho thấy:
Nhân viên có mức độ gắn kết cao thường chủ động hơn, học hỏi nhanh hơn và kiên trì hơn trước khó khăn.
Đội nhóm có an toàn tâm lý sẽ dám chia sẻ ý tưởng, phản hồi sai sót và cải tiến quy trình.
Khi con người cảm thấy được tôn trọng và có giá trị, họ ít phải tiêu hao năng lượng cho việc tự bảo vệ bản thân.
Well-being không làm giảm tiêu chuẩn – nó giúp con người đủ nội lực để đáp ứng tiêu chuẩn cao.
4. 5 trụ cột khoa học giúp xây dựng đội ngũ hiệu suất cao mà không kiệt sức
🔵 1. An toàn tâm lý (Psychological Safety)
Đây là nền tảng để đội ngũ phát triển.
Một môi trường an toàn tâm lý cho phép nhân viên:
Dám đặt câu hỏi
Dám thừa nhận sai sót
Dám đề xuất ý tưởng mới
Lãnh đạo đóng vai trò then chốt bằng cách:
Lắng nghe không phán xét
Phản hồi tập trung vào hành vi, không công kích cá nhân
Thừa nhận sai lầm của chính mình
🟢 2. Mục tiêu có ý nghĩa
Con người làm việc tốt hơn khi họ hiểu:
Công việc của mình đóng góp gì cho khách hàng?
Cho tổ chức?
Cho xã hội?
Những đội ngũ hiệu quả thường xuyên được kết nối giữa nhiệm vụ hằng ngày và bức tranh lớn.
🟡 3. Quyền tự chủ & niềm tin
Tự chủ trong cách làm việc – lựa chọn phương pháp, sắp xếp thời gian, đóng góp ý tưởng – giúp kích hoạt động lực nội tại.
Quản lý vi mô liên tục là con đường nhanh nhất dẫn đến mất năng lượng.
🟣 4. Ghi nhận & phát triển
Không chỉ khen thưởng kết quả cuối cùng, các tổ chức bền vững còn:
Ghi nhận nỗ lực và tiến bộ
Đầu tư vào đào tạo kỹ năng mềm
Coaching cho quản lý tuyến đầu
Cảm giác “tôi đang trưởng thành” là liều thuốc mạnh cho động lực.
🟠 5. Nhịp độ làm việc bền vững
Hiệu suất dài hạn đòi hỏi:
Khoảng nghỉ phục hồi
Quy ước email ngoài giờ
Ưu tiên công việc rõ ràng
Họp hiệu quả, không kéo dài vô nghĩa
Một tổ chức khỏe mạnh thiết kế hệ thống để con người chạy đường dài, không phải chạy nước rút quanh năm.
5. Vai trò mới của lãnh đạo: Kiến tạo môi trường, không chỉ giao việc
Trong mô hình quản trị hiện đại, lãnh đạo không còn chỉ là người giám sát KPI.
Họ là:
Người tạo điều kiện để đội ngũ phát triển
Người giữ nhịp năng lượng của tập thể
Người làm gương về cách làm việc lành mạnh
Người biết đối thoại về áp lực thay vì né tránh nó
Lãnh đạo định hướng well-being không phải là lãnh đạo dễ dãi – mà là lãnh đạo thông minh về mặt cảm xúc và hệ thống.
6. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ đâu?
Để áp dụng khoa học well-being vào tổ chức, doanh nghiệp có thể:
1️⃣ Đánh giá mức độ gắn kết & burnout định kỳ
2️⃣ Đào tạo quản lý về giao tiếp, phản hồi, an toàn tâm lý
3️⃣ Rà soát lại quy trình gây quá tải không cần thiết
4️⃣ Thiết kế chương trình phát triển con người dài hạn
5️⃣ Đưa well-being & sức khỏe tinh thần vào chiến lược nhân sự
Đây không phải dự án ngắn hạn – mà là chiến lược phát triển bền vững.
Kết luận: Hiệu suất cao bền vững bắt đầu từ well-being
Trong thế giới kinh doanh đầy biến động, lợi thế cạnh tranh thật sự không chỉ nằm ở công nghệ hay chiến lược, mà ở chất lượng trải nghiệm làm việc của con người trong tổ chức.
Một đội ngũ có well-being cao sẽ:
✔ Phục hồi nhanh sau khó khăn
✔ Hợp tác tốt hơn
✔ Sáng tạo hơn
✔ Trung thành hơn
✔ Và tạo ra kết quả dài hạn
Đầu tư cho well-being không phải chi phí – đó là khoản đầu tư chiến lược cho tương lai doanh nghiệp.
VnHappy Team